Duurzaam & Circulair

Tijdens een intensieve workshop met de vastgoedafdeling van de Universiteit Leiden gingen wij (vanuit RoosRos Martijn van Leeuwen, Miriam Kreysel en Sander Ros) met elkaar in gesprek over duurzaam bouwen. We spraken over de bekende uitgangspunten van Paris Proof bouwen, de financiële drijfveren én het belang van welzijn en gezondheid van medewerkers en studenten.

Van elkaar leren
Voor ons was deze sessie leerzaam. Het bood waardevolle inzichten in de perspectieven van een opdrachtgever: waar zijn zij mee bezig, welke ambities hebben zij en hoe willen ze duurzaamheidsdoelen opnemen in hun uitvragen? Tegelijkertijd was het een goede check voor onze eigen werkwijze: liggen we op koers, en hoe kunnen we in onze projecten een nóg scherpere focus aanbrengen op het brede begrip “duurzaamheid”?

Rol en invloed
Op verzoek van de opdrachtgever van het Sport- en Tentamencentrum ontwikkelden we een workshop voor projectleiders en medewerkers van de universiteit. In een klein team bedachten we een duidelijke kapstok om dit complexe onderwerp behapbaar te maken. We brachten het terug tot drie hoofdthema’s waar wij dagelijks mee werken:

1. CO₂-gestuurd ontwerpen
2. Het toepassen van donormaterialen
3. De kansen van biobased bouwen

Na elk blok bespraken we stellingen waarmee waardevolle discussies ontstonden. We wisselden ervaringen uit over welke tools in welke ontwerpfase het meest effectief zijn — en welke minder goed werken. Het was inspirerend om te zien hoe bewust een grote opdrachtgever als Universiteit Leiden bezig is met hun rol en invloed. Impact maken! Ze willen verder gaan dan minimale eisen en zoeken naar manieren om hogere ambities te formuleren zoals bijvoorbeeld een onderwijsgebouw zonder installaties.

Beleving
Kan de prettige geur van natuurlijke materialen al een uitgangspunt zijn voor een biobased gebouw?

Tijdens de discussies kwamen verschillende vragen terug die we ons in ons dagelijks werk stellen, zowel opdrachtgever als architect. Hoe vertaal je gezondheid en welzijn naar concrete ontwerpeisen? Welke invloed heeft schoonheid op het gebruik en gedrag in een gebouw? Hoe voorkom je dat je in een bos van regels de essentie niet uit het oog verliest? Nuchter blijven denken! Niet alleen vanuit scorelijstjes en rekenmodellen maar ook vanuit logica en beleving. De impact van een mooie en fijne omgeving is groter dan je kunt vangen met regels.

Bio Eco Art
In plaats van elk project te overladen met alle mogelijke eisen, concludeerden we samen dat het effectiever is om vooraf een duidelijke strategie te bepalen. Met een heldere toolbox en een aantal kernambities kun je per project de juiste focus leggen — precies zoals wij dat doen met ons ontwerpkompas Arte – Bio – Eco. Zo kun je naast BREEAM of de SDG’s (sustainable development goals) ook andere waarden expliciet meewegen die als opdrachtgever écht belangrijk zijn.

Samenwerking
Het gesprek tussen opdrachtgever en architect is in deze transitieperiode essentieel. Door open te delen waar we staan, welke uitdagingen we zien en hoe we onze aanpak kunnen versterken, kunnen we onze gezamenlijke en cruciale rol in de CO₂-reductie in de bouwsector waarmaken — met focus en met hoogwaardige architectuur als resultaat.

Miriam Kreysel