Bouw-biologisch

Aan de Nieuwendijk in Goudswaard ontstaat voor de familie Reedijk een bijzondere woonboerderij op een markante plek in het landschap. Hooggelegen, op circa vier meter boven het maaiveld, kijkt de woning uit over de dijk richting het Haringvliet, natuurgebied Tiengemeten en het omliggende polderlandschap.

Wat begon als een relatief kleinschalige ontwerpopgave groeide gedurende het traject uit tot een ambitieus ontwerp voor een woning waarin architectuur, bouwbiologie, landschap en techniek zorgvuldig samenkomen.

Gebaseerd op een vertrouwd type
Architect-partner Simon Hanemaaijer vertelt: “De woning is geïnspireerd op de karakteristieke boerderijen van de Hoeksche Waard. Een groot schuurvolume vormt de basis, met daarvoor een iets excentrisch geplaatst voorhuis. De verhoudingen zijn eigentijds en aanzienlijk groter dan bij de historische voorbeelden, maar de principes van de regionale typologie blijven herkenbaar.”

Het ontwerp vormt daarmee geen letterlijke kopie van een traditionele boerderij, maar een eigentijdse vertaling ervan. De ligging is daarbij bepalend. Door de woning hoog op de kavel te plaatsen, ontstaat vanuit het huis een weids uitzicht over de dijk en het landschap. De verschoven positie van het voorhuis zorgt bovendien voor verschillende zichtlijnen naar de open akkers en het achterliggende polderlandschap.

Van woonopgave naar bouwbiologisch project
De ambitie voor de woning ontstond stap voor stap. Bouwbiologie was aanvankelijk geen onderdeel van het programma van eisen. In het ontwerptraject ontstond bij opdrachtgever Leen Jan Reedijk steeds meer enthousiasme voor een gezonde en natuurlijke manier van bouwen.

Leen Jan en Mieke Reedijk: “Wij telen al 50 jaar biologisch. Daarom voelde het vanzelfsprekend om ook bij de bouw bewust te kiezen voor natuurlijke en gezonde materialen. RoosRos heeft onze wensen vertaald naar een ontwerp dat past bij deze prachtige plek en heeft de juiste deskundigen bij elkaar gebracht om onze ambities waar te maken. Daarbij heeft ook onze aannemer ONB Bouw een belangrijke rol gespeeld.  Zij hebben zich echt verdiept in bouwbiologisch bouwen en het ontwerp met veel aandacht en vakmanschap uitgevoerd. We zijn heel blij met hoe alle partijen samen onze ideeën werkelijkheid hebben gemaakt.”

Passief en low tech
Simon: “Wat begon met de vraag naar een passende woning op deze plek, ontwikkelde zich steeds verder. We raakten samen steeds meer overtuigd van de mogelijkheden van bouwbiologie. Daardoor konden we niet alleen het ontwerp, maar ook de manier waarop de woning wordt gebouwd naar een hoger niveau tillen.”

Die ambitie vertaalde RoosRos samen met de betrokken adviseurs naar het ontwerp. Het resultaat is een houten, ademende en installatie-arme woning, waarin comfort zoveel mogelijk voortkomt uit de architectuur zelf. Overstekken, gevelopeningen, oriëntatie en materiaalkeuzes zijn zorgvuldig afgestemd op de plek en het klimaat. De woning is ontworpen volgens Passiefhuis-principes en maakt gebruik van low tech oplossingen waar dat kan.

Wonen, werken en landschap
Technisch ontwerper Jan-Willem de Jong is vanaf het ontwerp betrokken bij de technische uitwerking. Ook in de uitvoering wordt de bouwbiologische ambitie doorgezet. Samen met ONB Bouw wordt gezocht naar de juiste vertaling van de uitgangspunten in de praktijk. Daarmee is het project niet alleen een zoektocht naar een andere manier van wonen, maar ook naar een andere manier van bouwen en samenwerken.

De woonboerderij vormt samen met het bedrijfsgebouw voor de biologisch-dynamische zaadteelt een nieuw ensemble in het landschap. Ook de inrichting van het erf wordt zorgvuldig meegenomen. Zo ontstaat een samenhangend geheel waarin wonen, werken en landschap op natuurlijke wijze samenkomen.

Steeds een stap verder
Juist de ontwikkeling van de opgave maakt het project bijzonder. Vanuit de eerste architectonische vraag is steeds een stap verder gekeken: hoe kan de woning passen bij de identiteit van de Hoeksche Waard? Hoe kan bouwbiologie daarin een vanzelfsprekend onderdeel worden? En hoe vertaal je die uitgangspunten vervolgens naar de uitvoering?

Daarin vervult RoosRos verschillende rollen. Simon: “Vanuit RoosRos hebben we steeds geprobeerd de juiste mensen en disciplines bij elkaar te brengen en de ambitie verder te brengen. Eerst in het ontwerp, vervolgens op het gebied van bouwbiologie en uiteindelijk ook in de uitvoering.”

Het resultaat wordt een eigentijdse woonboerderij waarin regionale identiteit, landschap en bouwbiologie samenkomen. Een woning die niet teruggrijpt op het verleden, maar de kwaliteiten van de Hoeksche Waard gebruikt als vertrekpunt voor een nieuwe manier van wonen.